आयुर्वेदिक पद्धतीने मिळवा मानसिक तणाव व नैराश्यातून मुक्ती, तन-मन होईल शांत!

Spread the love

नॅशनल लॅबोरेटरी ऑफ मेडिसीनच्या (एनसीबीआई) एका रिपोर्टनुसार, करोना व्हायरसने धुमाकूळ घातला होता त्या दरम्यान भारतीय लोकसंख्येत तणाव, चिंता, डिप्रेशन, अनिद्रा आणि आत्महत्या यासारख्या मानसिक आरोग्यासंबंधित प्रकरणांमध्ये वाढ झालेली दिसून आली. आता ही एक भयंकर स्थिती आहे. कारण लहान मुलं, वयस्कर मंडळी, फ्रंटलाईन कार्यकर्ते आणि या आजारातून बरे झालेले रुग्ण सर्वजण यासाठी सॉफ्ट टार्गेट सारखे आहेत. आयुर्वेद एकप्रकारे विज्ञानच आहे.

हे मन, आत्मा, शरीर, इंद्रिये व त्यांच्या कामामध्ये समतोल साधते. तणावात राहिल्याने पित्त, वात आणि कफ यामध्ये असंतुलन वाढतं आणि शरीर कोणत्या ना कोणत्या आजाराच्या विळख्यात सापडतं. तणाव वाढवणा-या हार्मोन्समध्ये सर्वात पहिलं नावं येतं ते म्हणजे कार्टिसोलचं. हा हार्मोन रोगप्रतिकारक शक्ती कमी करुन रक्तदाब वाढवतो, स्मरणशक्ती कमी करण्याचं काम करतो. तसंच कार्टिसोल डिप्रेशन, चिंता आणि इतर मानसिक आरोग्यासंबंधित आजारांचा धोका वाढवतो. यापासून दूर राहण्यासाठी तुम्ही खाली दिलेले आयुर्वेदिक नियम फॉलो करु शकता.

मालिशचा घ्या लाभ

आयुर्वेदात अभ्यंग (तेल मालिश) स्नान नियमित करण्याचा सल्ला दिला जातो. कारण तेलाने केलेली मालिश ही शारीरिक व मानसिक उर्जा प्रदान करते. बाला, अश्वगंधा आणि चंदन अशा विविध हर्बल तेलांनी नियमित शरीराची मालिश केल्याने शरीरात हॅपी हार्मोन्स जसे की, सेरोटोनिन, डोपामाइनचं उत्पादन वाढतं. तसंच मालिशने छान झोप देखील लागते. मालिशमुळे शरीरातील विविध स्नायूंना व मनाला आराम मिळतो.

(वाचा :- अथक प्रयत्नांनंतरही लठ्ठपणा कमी होत नसल्यास डिनरवेळी करा ‘ही’ ५ कामे!)

योग देतो मानसिक आराम

योग एक आत्म सुखदायक तंत्र आहे जो तणावाला नियंत्रित करतो आणि मज्जासंस्थांना आराम देण्यास मदत करतो. योगचे मुख्य तीन नियमांवर म्हणजेच मन, शरीर व आत्मा यावर आधारित आहे. योग वैज्ञानिकदृष्ट्या (गामा- एमिनो ब्यूटिरिक अॅसिड), सेरोटोनिन, डोपामाइन व ट्रिप्टोफेन यासारख्या आनंद वाढवणा-या न्यूरोट्रांसमीटर्सच्या पातळीत वाढ करतो आणि कार्टिसोलची पातळी (तणाव निर्माण करणा-या हार्मोन्सना) कमी करते. आयुर्वेद शरीर व मनाला नियंत्रित करणारी शक्ती वाढवण्यासाठी नियमित योग करण्याचा सल्ला देतो.

(वाचा :- सायलेंट किलर असतो हाय बीपी! अशी ओळखा हाय बीपीची सुरुवातीची लक्षणे)

सात्विक आहार

आयुर्वेद सात्विक आहाराला मोठ्या प्रमाणात महत्त्व देतं. सात्विक आहार एक शुद्ध शाकाहारी भोजन आहे, ज्यामध्ये हंगामी ताजी फळे, ताज्या भाज्या, संपूर्ण तृणधान्ये, डाळी, मोड आलेली कडधान्ये, सुखा मेवा, मध, बिया, ताज्या औषधी वनस्पती, दूध आणि डेअरी उत्पादने यांचा समावेश आहे. जे पशु हत्येपासून मुक्त असतात. हे खाद्य पदार्थ आपली चेतना वाढवतात. सात्विक भोजन प्रेम, कृतज्ञता आणि जागरुकतेसोबत बनवलेही जाते आणि खाल्लेही जाते. जसं आयुर्वेदात सांगितले गेले आहे की, सात्विक आहार घेणारा व्यक्ती शांत, सौहार्दपूर्ण आणि उर्जेने भरलेला असतो. त्यामध्ये उत्साह, स्वास्थ्य, आशा-अपेक्षा, सर्जनशीलता व संतुलित व्यक्तिमत्व असे गुण आढळून येतात.

(वाचा :- सुदृढ व सडपातळ शरीरासाठी घरबसल्या करा ‘हे’ साधेसोपे व्यायाम!)

नियमित करा ध्यानधारणा

ध्यानधारणा म्हणजेच मेडिटेशन हे मानसिक आरोग्य व हॅपीनेससाठी भरपूर गरजेची असते. मन शांत असले की व्यक्ती आनंद आणि समाधान आतून अनुभवतो. आनंदी राहणं आणि शांत चित्त असणं शरीरातील हार्मोन्सची पातळी संतुलित ठेवण्यास लाभदायक ठरते. त्यामुळे मानसिक आरोग्यासाठी आणि आनंदी जीवनासाठी दररोज न चुकता कमीत कमी ३० मिनिटे ध्यान आणि श्वासाशी निगडीत एक्सरसाईज करा. जसं की कपालभाती आणि अनुलोम-विलोम! वरील सर्व उपाय मिलेनियम हर्बल केअरचे सीईओ आणि डायरेक्टर चिंतन गांधी यांच्याद्वारे दिले गेले आहेत.

(वाचा :- ‘हे’ ५ हार्मोन्स करा संतुलित नाहीतर वजन कमी करणं होऊ शकतं कठीण!)

इतर उपाय

आपल्या आजुबाजूला आनंदी वातावरण बनवण्यासाठी संगीत किंवा गाण्यांचा वापर करा. पण उदास किंवा मनाला त्रास होईल अशी गाणी ऐकू नका. मधुर आणि चांगली उत्साही गाणी ऐका. तसंच डिप्रेशन दीर करण्यासाठी रात्री जास्त जागू नका आणि सकाळी लवकर उठा. रात्री १० नंतर जागं राहणं आणि सकाळी ६ नंतर झोपून राहणं मानसिक तणाव वाढवतं आणि शरीरात उदासी व आळशी भरतं. झोपण्याच्या कमीत कमी अर्धा तास आधी लॅपटॉप किंवा मोबाईलपासून दूर राहण्याचा प्रयत्न करा. यासोबत आपले छंद जोपासणे हा देखील डिप्रेशन दूर करण्याचा सर्वोत्तम पर्याय आहे. जे छंद आनंद देतात ते पूर्ण करा. मित्रमंडळी व कुटुंबीयांसोबत वेळ घालवा. मनातून नकारात्मक विचार काढून टाका व सकारात्मकता वाढवा.

(वाचा :- कोरडी त्वचा, त्वचा फुटणे व खाज या समस्यांनी त्रस्त असाल तर करा ‘हे’ ५ घरगुती उपचार!)


Source link

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *