छोटी-मोठी कामं केल्यानंतरही धाप लागते आहे? मग जाणून घ्या त्यामागील कारणे व उपाय!

Spread the love

धाप लागणं किंवा श्वासोच्छवास अतिशय वेगाने होणे (breathing problem) ही समस्या हल्ली अगदी सामान्य झाली आहे. वयस्कर लोकच नाही तर तरुण मुलं सुद्धा अलिकडे या समस्येमुळे त्रस्त झालेली पाहायला मिळतात. अगदी काही पाय-या चढल्यानंतरही धाप लागणं, थोडीशी शारीरिक हालचाल केली किंवा काम केलं तरी श्वासोच्छवास तीव्र गतीने सुरु होणं या सर्व स्थिती या गोष्टीचा संकेत आहेत की, तुमच्या श्वसननलिकेत कोणत्यातरी प्रकारचा अडथळा येत आहे आणि तुमचं शरीर दिवसेंदिवस कमजोर देखील होत आहे. ५ ते १० पायऱ्या चढल्यानंतर असो किंवा बराच काळ व्यायाम केल्यानंतर असो, आपण सर्वांनीच कधीतरी धाप लागल्याचा अनुभव घेतलेला असतो.

तुम्हाला जेव्हा श्वास घेण्यास त्रास होतो तेव्हा तुम्हाला अस्वस्थ वाटते. तुम्ही स्वतः जास्त शारीरिक मेहनत घेतली असेल तर धाप लागणे अगदी सामान्य स्वरूपाचे असते. अशा वेळी तुमच्या शरीराला अधिक ऑक्सिजन पुरवण्यासाठी तुमचा श्वासोच्छवास जोराजोरात होत असतो. परंतु, अगदी सर्वसाधारण कामे करत असताना देखील धाप लागल्यासारखे वाटत असेल तर अशावेळी काही गोष्टी तुम्हाला माहित असणे आवश्यक असते, जेणे करुन वेळीच समस्या ओळखून डॉक्टरांचा सल्ला घेता येईल. धाप लागणे ही शरीराच्या आतील अवयवांमध्ये समस्या उद्भवण्याची लक्षणे आहेत, जसे की अस्थमा, जुनाट अडथळा निर्माण करणारा फुफ्फुसांचा आजार. जाणून घेऊया धाप लागण्यामागची सविस्तर कारणे व उपाय!

धाप लागण्याची स्थिती

जेव्हा थोडसं शारीरिक कष्ट केल्यानंतरही जोरजोरात श्वासोच्छवास होऊ लागतो आणि आपल्याला भरपूर थकवा आल्यासारखा जाणवतो तेव्हा या स्थितीला धाप लागली असं म्हटलं जातं. या दरम्यान आपण सामान्य स्थितीपेक्षा जोरजोरात व जास्त प्रमाणात श्वास घेऊ लागतो आणि आपली फुफ्फुसे जास्तीत जास्त ऑक्सिजन आत खेचून घेत असतात. ही स्थिती खूपच कष्टदायक असते. काही लोकांमध्ये ही स्थिती काही काळ राहते व लगेचच आपोआप ठीक होते पण काही लोकांमध्ये ही स्थिती बराच काळ तशीच राहते. या लोकांना छातीत जडपणा व खेचल्यासारखं होत राहतं. तर काही लोकांना श्वास शरीरात खेचून घेण्यासाठी खूप प्रयत्न करावे लागतात. कारण श्वास घेताना त्यांना असं वाटतं की, ते ऑक्सिजन योग्य रितीने शरीरात खेचून घेऊ शकत नाहीयेत आणि घेतलेला श्वास श्वसननलिकेतच अडकतोय. धाप लागल्यावर जीव घाबराघुबरा होणं सहाजिकच आहे. तसंच या दरम्यान मेंदूला खूप थकवा जाणवतो. परंतु या स्थितीमुळे फुफ्फुसांना कोणतेही शारीरिक नुकसान होत नाही.

(वाचा :- करोनानंतरचं जीवन सुरु करताना मानसिक व शारीरिक आरोग्यासाठी असा करा दिनक्रम सेट!)

ही स्थिती असते खूप हानीकारक

थोडीशी शारीरिक मेहनत घेतल्यावरही जर धाप लागत असेल तर हा या गोष्टीचा संकेत आहे की, तुमची दैनंदिन जीवनशैली खूपच आळसाने भरलेली आहे. पण काहीच काम किंवा कष्ट न करता देखील धाप लागत असेल किंवा श्वास घेण्यात अडचण येत असेल तर या स्थितीकडे अजिबात कानाडोळा करु नका. कारण कोणत्यातरी गंभीर रोगाचा किंवा फुफ्फुसाच्या आजाराचा संकेत असू शकतो. त्यामुळे असं काही समस्या आढळल्यास अंगावर काढण्यापेक्षा ताबडतोब डॉक्टरकडे जाऊन यथायोग्य उपचार सुरु केले पाहिजे.

(वाचा :- यावेळी खा ‘वेज पनीर भुर्जी’, लठ्ठपणा कमी करण्यास मदत करेल ही लो फॅट रेसिपी!)

धाप लागण्याची कारणे

  1. आळशी जीवनशैली व्यतिरिक्त धाप लागण्याची अनेक कारणे असू शकतात. ज्यामध्ये खाली दिलेल्या गोष्टींचा समावेश आहे.
  2. खूप जास्त वजन वाढल्यामुळे श्वास घेण्यास अडथळा निर्माण होतो
  3. न थांबता सतत शारीरिक श्रम करणं हे देखील धाप लागण्याचं कारण असू शकतं
  4. शारीरिक कमजोरी आणि शरीरात रक्ताची कमतरता असल्यास सुद्धा धाप लागू शकते.
  5. झोप पूर्ण न होणं हे देखील श्वास घेण्यास अडथळा बनण्याचं कारण बनू शकतं.
  6. प्रमाणापेक्षा जास्त प्रदुषण असलेल्या ठिकाणी राहत असाल तर धाप लागू शकते
  7. जे लोक मर्यादेपेक्षा जास्त प्रमाणात सिगारेट ओढतात त्यांनाही श्वास घेण्यास त्रास होऊ शतो
  8. अस्थमा किंवा ह्रदयाशी निगडीत एखादी समस्या देखील धाप लागण्याचे कारण बनू शकते.

(वाचा :- पोट सतत खराब होतं? मग जाणून घ्या तुमचा इटिंग पॅटर्न किती योग्य आहे?)

धाप लागण्याच्या समस्येवर उपाय?

जर तुम्हाला कोणताही गंभीर रोग नाही पण तरीही तुम्हाला सतत धाप लागण्याच्या समस्येला सामोरं जावं लागत असेल तर तुम्हाला तुमच्या जीवनशैलीत सुधारणा करण्याची अधिक आवश्यकता आहे. नाहीतर येणा-या काळात तुम्ही हार्ट पेशंट बनू शकता. कोणत्याही आजाराविषयी मनात शंका असल्यास एकदा संपूर्ण हेल्थ चेकअप करणं आवश्यक असतं. पण याआधी आपल्या डॉक्टरांचा सल्ला जरुर घ्या. नियमित योग व वॉक करणा-या लोकांचे स्नायू आणि फुफ्फुसे नैसर्गिकरित्या मजबूत बनतात. त्यामुळे आपल्या दैनंदिन दिनक्रमात या दोन्ही क्रियांचा अवश्य समावेश करा. पोषणयुक्त पदार्थांचा आहारात जरुर समावेश करा. यामुळे आपल्या शरीराला आतून पोषण व मजबूती मिळते. तसंच याने तुमचं श्वसनतंत्र सुरुळीत राहिल व धाप लागण्याच्या समस्येपासून मुक्ती मिळेल.

(वाचा :- रक्तप्रवाह सुरुळीत राहण्यासाठी व पोटरीचे स्नायू हलके होण्यासाठी नियमित करा ‘हे’ साधेसोपे व्यायाम!)

श्वसननलिका काय असते?

आपण नाक व तोडांच्या माध्यमातून श्वासाच्या स्वरुपात जो ऑक्सिजन शरीरात घेतो तो श्वसननलिकेवाटे शरीरात प्रवेश करतो. पुढे, हा श्वास रक्तात मिसळून संपूर्ण शरीराला उर्जावान व जिवंत ठेवण्याचं कार्य करतो. श्वसननलिका ही एक किचकट संरचना असते जी अनेक छोट्या मोठ्या नलिका एकत्रित येऊन बनलेली असते. जर कोणत्या आजारामुळे श्वसनतंत्राच्या कार्यात अडथळा आला तर धाप लागण्याची समस्या निर्माण होते. यामध्ये शरीरात वाढलेले फॅट, हार्टची समस्या आणि ट्यूमर सारखे आजारही समाविष्ट आहेत.

(वाचा :- डायबिटीज, केसगळती व लठ्ठपणावर रामबाण ठरतात मेथीदाणे, जाणून घ्या वापराची पद्धत!)


Source link

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *