झोपेत सुरू आहे का मेसेजिंग? जाणून घ्या आजारामागील कारणे

Spread the love

शब्दुली कुलकर्णी

रात्री अचानक काहीशी जाग येते. डोळ्यांवर झोप ही असतेच. तरीही त्या ग्लानीमध्ये, फोनवर आलेल्या मेसेजना रिप्लाय दिले जातात. ही लक्षणं स्लीप टेक्सटिंगची असून, लॉकडाउनच्या काळात या प्रकारांमध्ये लक्षणीय वाढ झाली असल्याचं मानसोपचारतज्ज्ञ सांगतात. मेसेजच्या नोटिफिकेशनमुळे जाग आलेली असते. पण, तुम्ही पूर्णत: जागे नसता. डोळे मिटत असतानाही कसाबसा मेसेजना रिप्लाय दिला जातो. याला ‘स्लीप टेक्सटिंग डिसऑर्डर‘ असं म्हणतात.

काही जण झोपेत चालतात किंवा बडबडतात. काही जणांना झोपेत खाण्याचीसुद्धा सवय असते. एवढंच नाही, तर काही जण दिवसभरात राहून गेलेली काही कामं अर्धवट झोपेत पूर्ण करतात. यात ‘स्लीप टेक्सटिंग’ (sleep texting disorder) या प्रकाराची भर पडली आहे. गॅजेट्सच्या आहारी गेलेल्या लोकांमध्ये स्लीप टेक्सटिंगचं प्रमाण अधिक असतं. या अंतर्गत काही जण एक मेसेज करुन पुन्हा निद्रेच्या आधीन होतात. तर काही जण ग्लानीत असतानाही तासनतास चॅटिंग करत राहतात. हा एक प्रकारचा मनोविकार असून यावर लवकरात लवकर उपाय करणं आवश्यक असतं, असं तज्ज्ञ सुचवतात.

गेले काही महिने अनेक जण वर्क फ्रॉम होम करत आहेत. ते गॅजेट्सच्या अधिक संपर्कात येतात. अशा लोकांमध्ये आणि तरुणांमध्ये स्लीप टेक्सटिंगचं प्रमाण अधिक असल्याचं अनेक सर्वेक्षणातून समोर आलं आहे. याचे आरोग्यावर गंभीर परिणाम होत नसले, तरीही झोपेवर परिणाम होतो. झोप पूर्ण नाही झाली, तर त्याचा दुसऱ्या दिवशीच्या कामांवर परिणाम होतो. अपुऱ्या झोपेमुळे अनेक आजार बळावण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. यासाठी छोटे-छोटे उपाय करुन स्लीप टेक्सटिंग डिसऑर्डर दूर करु शकतो, असं तज्ज्ञ सांगतात.
(ट्रेनने प्रवास करताना आरोग्यासाठी अशी घ्या खबरदारी, वाचा तज्ज्ञांनी दिलेली माहिती)
कारणं काय?
– मनावरील ताण
– दिवसभरात खूप मेहनतीची कामं केल्यावर झोपेचा अभाव
– सतत जाग येणं
– झोपेच्या वेळापत्रकात अचानक झालेले बदल
– ताप किंवा सर्दीसारख्या आजारांमुळे शांत झोप न लागणं
(डान्स करा, ताण विसरा! शफल डान्स व हुपिंगचे ‘हे’ आहेत फायदे)
टिप्स
– झोपायला जाण्याच्या किमान एक तास आधी गॅजेट्स वापरु नये.
– झोपताना कोणत्याही प्रकारचं गॅजेट जवळ असू नये.
– नोटिफिकेशन्स बंद करा.
– मोबाइल बंद करुन झोपणं किंवा डीएनडी मोड ऑन करणं.
– झोप उडवणं टाळा.
– मेसेज आल्या-आल्या रिप्लाय देणं टाळा.

(सर्दी व खोकल्यापासून आरोग्याचे संरक्षण करण्यासाठी ‘हे’ घरगुती उपाय ठरतील उपयुक्त)
स्लीप टेक्सटिंग हा पॅरासोमनियाचा प्रकार असतो. झोपेत अडथळे आल्यामुळे दुसऱ्या दिवशी थकवा जाणू शकतो. परिणामी, तुमच्या कार्यक्षमतेवर परिणाम होतो. तसंच झोपेत तुम्ही मेसेजेसना काय रिप्लाय देता यावर नियंत्रण नसतं. त्यामुळे उलट गैरसमज होण्याची शक्यता असते. याची वारंवारता अधिक असेल, तर उपचार घेण्याची गरज असते.
– डॉ. अपर्णा देशमुख, मानसोपचारतज्ज्ञ


Source link

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *