थायरॉइड ठेवायचा असेल नैसर्गिकरित्या नियंत्रणात तर नियमित करा ‘या’ पदार्थांचे सेवन!

Spread the love

पुरुषांच्या तुलनेत महिलांना शारीरिक आणि मानसिक ताण-तणावांचा सामना जास्त प्रमाणात करावा लागतो. त्यामुळे महिलांमध्ये थायरॉइड हा जणू काय सर्वसामान्य आजार बनला आहे. थायरॉईडच्या १०० रुग्णांमध्ये ८० रुग्ण या महिला असतात, असं एका अध्ययनातून समोर आलंय. थायरॉइडचे तीन प्रकारचे असतात परंतु यामध्ये सर्वात चर्चीला जाणारा प्रकार म्हणजे ‘हायपोथारयाइडिज्म’. रक्ताची चाचणी झाल्यानंतरच या प्रकारच्या थायरॉईडचे निदान होते व उपचार सुरु केले जातात. थायरॉइड या आजारात थोडं काम केलं तरी थकवा जाणवतो, वजन अचानक वाढायला लागतं, शरीराच्या विविध भागांमध्ये वेदना होऊ लागतात, त्वचा कडक होते, केसगळती सुरु होते, छोट्या छोट्या गोष्टींमुळे सतत ताण-तणाव जाणवू लागतो. वरील लक्षणं ही थायरॉइडच्या हायपोथायराइडिज्म या प्रकाराची आहेत. यावर उपाय म्हणजे, कॅफीन आणि शर्करेचं प्रमाण एकदम कमी करणं.

खाण्यात प्रोटीनचं प्रमाण वाढवा. शरीरात प्रोटीनच थायरॉइड हार्मोन्सला ढकलून टिश्यूजपर्यंत पोहचवतात. खाण्यात प्रोटीनचं प्रमाण वाढवल्यानं थायरॉइडची कार्यप्रणाली सामान्य केली जाऊ शकते. थायरॉइडच्या अनेक लक्षणांमध्ये बद्धकोष्ठता ही देखील समस्या असते जी डॉक्टरांनी दिलेल्या औषधांनी नियंत्रित करता येते. पोट व्यवस्थित साफ न झाल्यामुळे या आजारात वजन वाढण्याची समस्या उद्भवू शकते. थायरॉइडची अनेक लक्षणं पोषक पदार्थांच्या सेवनानं दूर होऊ शकतात. या आजारात महिलांमध्ये विशेषत: आयर्नची कमतरता भासते. अशा वेळी त्यांना आयर्नसोबतच इतर पोषक पदार्थही मोठ्या प्रमाणात घ्यायला हवेत. सुदृढ राहण्यासाठी संतुलित भोजन करावं. तर थायरॉइडला नैसर्गिकरित्याही कंट्रोलमध्ये ठेवता येतं आणि याचे नैसर्गिक उपाय आपल्याला सांगितले आहेत मेडेयॉर हॉस्पिटलच्या डॉक्टर उपाली नंदा यांनी!

थायरॉइड म्हणजे काय व तो का होतो?

  • थायरॉइड हा एक हार्मोन्सशी निगडीत आजार आहे. थायरॉइडच्या ग्रंथी आपल्या मेटाबॉलिज्म कंट्रोल करतात. आपलं मेटाबॉलिज्म स्लो काम करेल की सामान्यपणे कार्य करेल हे थायरॉइड हार्मोन्सवर अवलंबून असतं. आपल्या गळ्याच्या समोरच्या भागात ज्या ग्रंथी असतात त्यांना थायरॉइड म्हटलं जातं. यातून एक प्रकारचे हार्मोन्स निघतात ज्यांना थायरॉइड हार्मोन म्हटलं जातं. या हार्मोनमुळे आपल्या शरीराच्या अवयवांच्या क्रिया नियंत्रित होतात.
  • हा आजार मुख्यत्वे आयोडीनच्या कमतरतेमुळे होतो. यासोबतच शरीरातील पोषक तत्वांचा अभाव जसं की झिंक, सेलेनियम, फॉस्फरस आणि व्हिटॅमिन्सच्या कमतरतेमुळे या आजाराचा धोका वाढतो. काही प्रकरणांमध्ये आनुवंशिकता देखील याला जबाबदार असू शकते.

(वाचा :- तुमचेही केस झपाट्याने सफेद होतायत? मग जाणून घ्या यामागील कारणे व साधेसोपे घरगुती उपाय!)

थायरॉइडचे असतात दोन प्रकार

  • थायरॉइडचे दोन प्रकार असतात. पहिला प्रकार तो असतो ज्यामध्ये थायरॉइड ग्रंथींद्वारे हार्मोन्सचे उत्पादन कमी होते आणि या स्थितीला हायपोथायरॉइडिज्म असं म्हटलं जातं.
  • दुस-या प्रकाराला हायपर थायरॉइडिज्म असं म्हटलं जातं. या प्रकारात थायरॉइड ग्रंथींद्वारे होणारे हार्मोन्सचे उत्पादन गरजेपेक्षा अधिक असते. पण या दोन प्रकारातील हायपोथायरॉइडिज्मच्या रुग्णांचीच संख्या जास्त असते.

(वाचा :- कोरफडीच्या गराचे सेवन करत नसाल तर आजच सुरुवात करा, दिसून येतील अगणित लाभ!)

हायपोथायरॉइडिज्मची लक्षणे

हायपोथायरॉइडिज्मच्या रुग्णांमध्ये काही लक्षणे खूपच सामान्य असतात. यामध्ये वजन वाढणं, भयंकर केसगळती, सतत थकवा येणे या समस्यांचा समावेश आहे. कधी काळी हा आजार फक्त महिलांचा आजार म्हणून ओळखला जायचा. कारण ही समस्या जास्तीत जास्त महिलांमध्येच दिसून येते. थायरॉइडने ग्रासलेल्या स्त्रियांना मासिक पाळीशी निगडीत समस्या असणे अगदी सामान्य आहे. पण सध्या पुरुषांमध्ये देखील हा आजार झपाट्याने पसरताना दिसतो आहे.

(वाचा :- व्यायामासाठी कशाला हवा खास वेगळा वेळ? बसल्या जागी असा करा व्यायाम!)

हिरव्या भाज्या

  • डॉक्टर उपाली यांचे म्हणणे आहे की योग्य औषधांसोबतच डायटवर लक्ष देऊन थायरॉइड नियंत्रणात ठेवता येऊ शकतो. आपल्या देशात वेगवेगळ्या ऋतूंमध्ये वेगवेगळ्या प्रकारच्या बिन्स भाज्या उपलब्ध असतात. थायरॉइडच्या रुग्णांनी बिन्सचे अधिक सेवन केले पाहिजे.
  • हिरवे बिन्स व्हिटॅमिन्स, मिनरल्स आणि न्युट्रियंट्सने भरपूर समृद्ध असतात. यामुळे थायरॉइड ग्रंथीतील हार्मोन्सना संतुलित ठेवण्याचं काम या भाज्या चांगल्या रितीने पार पाडतात.

(वाचा :- चक्कर येऊ लागल्यास ताबडतोब करा ‘हे’ उपाय, काही सेकंदातच डोकं होईल शांत!)

आयोडाइज्ड मीठाचा वापर, झिंक व सेलेनियमयुक्त पदार्थ

  • कायम जेवणात आयोडीनयुक्त मीठाचा वापर केला पाहिजे. आयोडीन शरीरातील हार्मोन्सची पातळी संतुलित ठेवण्यास आणि रक्तप्रवाह सुरुळीत ठेवण्याचं काम करतं. यामुळे शारीरिक व मानसिक थकवा दूर होतो. आयोडीनचं नियमित सेवन केल्यास थायरॉइडवर नियंत्रण मिळवणं अधिक सोपं जातं.
  • झिंक व सेलेनियमयुक्त पदार्थ थायरॉइडची समस्या नियंत्रित करतात. याची पूर्तता करण्यासाठी तुम्ही दही, हंगामी फळे आणि भाज्यांचे सेवन आवर्जून करा. तसेच तुम्ही आपल्या आहारात अंडी, पूर्ण धान्य, डाळी, राजमा, काबुली चणा, हरभरा, अळशीच्या बिया यासारख्या पदार्थांचा समावेश केला पाहिजे.

(वाचा :- Juice Vs Soup : ज्यूस व सूप यापैकी काय असतं अधिक लाभदायक? जाणून घ्या नाश्त्यात काय प्यावं?)

उपचाराशी निगडीत गोष्टी व कोणत्या गोष्टी टाळाव्यात?

  • डॉक्टर उपालीचं म्हणणं आहे की थायरॉइड एक असा आजार आहे जो आयुष्यभर पाठलाग सोडत नाही. याला कंट्रोलमध्ये ठेवण्यासाठी आयुष्यभर औषधांचे सेवन करावे लागते. काही लोक औषधांना कंटाळून मधूनच औषधं घेणं बंद करतात पण असं करणं चूक आहे. असं करण्याआधी एकदा डॉक्टरचा सल्ला जरुर घ्यावा. सोबतच दर ६ महिन्यांनी थायरॉइडची तपासणी केली पाहिजे जेणे करुन शरीराच्या स्थितीवरुन त्याला कंट्रोल करण्याचा प्रयत्न करता येईल.
  • जे लोक आधीपासूनच थायरॉइडने ग्रासित आहेत आणि औषधं घेत आहेत त्यांनी खाली दिलेल्या डायटची पूर्ण काळजी घेतली पाहिजे. सोया बेस्ड फुड, कॅल्शियम सप्लिमेंट किंवा अॅंटासिड यांचं सेवन औषधांनंतर लगेचच करु नये.
  • थायरॉइडच्या औषधांचे सेवन सकाळी सकाळी व काहीही न खाता केले जाते. सोया बेस्ड फुड, कॅल्शियम सप्लिमेंट किंवा अॅंटासिड या औषधांचं सेवन ३ ते ४ तासांनी करावं. कारण हे तीन घटक थायरॉइडच्या औषधांच्या कार्यात बाधा आणतात.

(वाचा :- घ्या जाणून पोटाच्या समस्यांवर उपाय काय?)


Source link

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *