पोटात बाळाची स्थिती उलटी झाल्यास काय उपाय करावेत व अशावेळी कोणती काळजी घ्यावी?

Spread the love

गर्भात बाळ उलटे होण्याचा प्रकार

बीच प्रेग्नन्सीचे मुख्य तीन प्रकार असतात- फ्रँक, कंप्‍लीट आणि फुटलिंग ब्रीच होय. यापैकी फ्रँक ब्रीचमध्ये (frank breech position) बाळाचे डोके आणि पाय वरच्या बाजूस आणि नितंब म्हणजेच हिप्स खालील बाजूस असतात. तर कंप्‍लीट ब्रीचमध्ये (complete breech position) बाळाचे पाय आणि नितंब खालील बाजूस राहतात आणि दोन्ही गुडघे दुमडलेले राहतात. शेवटच्या अर्थात फुटलिंग ब्रीचमध्ये (footling breech position) बाळ क्रॉस स्थितीत बसलेले असते. हे सर्व प्रकार घातक असून गरोदरपणात धोका निर्माण होतो. मात्र सर्व प्रकारांवर आता उपचार उपलब्ध असून स्त्रीने योग्य काळजी घेतली तर ती यावर सहज मात करू शकते.

(वाचा :- प्रेग्नेंट पत्नीची कशी काळजी घ्यावी? सैफने केलेल्या सपोर्टचा करीनाने केला उलगडा!)

गर्भात बाळ उलटे होण्याचे कारण

अजूनही डॉक्टरांना ब्रीच प्रेग्नन्सीचे योग्य कारण माहित झालेले नाही परंतु अमेरिकन प्रेग्‍नेंसी असोसिएशन यांच्या मतानुसार पूर्वी अनेक वेळा गरोदर राहिल्याने, जुळी मुले झाल्याने आणि पहिल्या गरोदरपणात 9 महिन्यांच्या आधी डिलिव्हरी झाल्या कारणाने ब्रीच प्रेग्नन्सी होऊ शकते. याशिवाय गर्भाशयामध्ये जास्त किंवा कमी एमनियोटिक फ्ल्यूइड असल्याने, गर्भाशयाचा आकार असामान्य असल्याने आणि प्लेसेंटा प्रीविआच्या स्थितीमध्ये अशी समस्या निर्माण होऊ शकते. मात्र या केवळ शक्यता असून नेमके कोणत्या कारणामुळे ब्रीच प्रेग्नन्सी उद्भवते हे अजून स्पष्ट झालेले नाही.

(वाचा :- प्रेग्नेंसीतील मळमळ व उलटी रोखण्यासाठी लिंबू सरबत पीत आहात? मग जाणून घ्या हे सुरक्षित आहे की नाही?)

बाळ उलटे झाल्यास काय करावे?

गर्भात जर बाळ उलट्या स्थितीत जन्माला आले तर या स्थितीमध्ये ऑपरेशन करूनच डिलिव्हरी करावी लागते. उलट्या स्थितीतील बाळाची प्रसुती करणे सोपे नसते. मात्र आता वैद्यकीय क्षेत्र प्रगत झाल्याने ऑपरेशन हा एकमेव यावरचा रामबाण उपाय मानला जातो. पूर्वीच्या काळात बाळ उलटे जन्माला आल्यास अनुभवी सुयीणी ऑपरेशन शिवाय सुद्धा सुरक्षित प्रसूती करून दाखवायच्या. मात्र त्यामध्ये आईच्या जीवाला कधी कधी धोका निर्माण व्हायचा. आजही अतिशय अनुभवी गायनेकोलॉजिस्‍टच्या निगराणी खाली पूर्ण प्लानिंग करून नॉर्मल डिलिव्हरी केली जाऊ शकते. मात्र त्यासाठी अतिशय अनुभव गाठीशी असावा लागतो कारण एक चूक आई व बाळ दोघांच्या जीवावर बेतू शकते. त्यापेक्षा ऑपरेशन हा सुरक्षित उपाय आहे.

(वाचा :- प्रेग्नेंसी डाएटमध्ये स्प्राऊट्सचा समावेश करण्याआधी ‘ही’ माहिती अवश्य जाणून घ्या!)

उलट्या स्थितीतील बाळाला सरळ कसे करावे?

जर गरोदरपणात बाळ उलट स्थितीत जन्माला आले असेल तर बाळाची ही स्थिती सामान्य केली जाऊ शकते. मात्र हे प्रयत्न कितपत यशस्वी होतील हि गोष्ट ब्रीच प्रेग्नन्सीचे कारण काय आहे यावर अवलंबून असते. गर्भात बाळ उलट स्थितीमध्ये असल्यास जर स्त्री ऑपरेशन करू इच्छित नसेल तर एकदा तिने डॉक्टरांचा सल्ला अवश्य घ्यावा आणि जर डॉक्टरांनी नकार दिल्यास अजिबात नॉर्मल डिलिव्हरीचा हट्ट धरू नये.

(वाचा :- Low birth weight baby : प्रेग्नेंसीतील ‘या’ चुकांमुळे जन्मावेळी बाळाचे वजन असते अत्यंत कमी!)

एसेंशियल ऑईलचा वापर

काही स्त्रियांचा हा दावा आहे की एसेंशियल ऑईल जसे की पुदिनाच्या तेलाने पोटाची मालिश केल्याने बाळ स्वत: फिरून योग्य स्थितीमध्ये येते. हा उपाय वापरून पाहण्यापूर्वी सुद्धा स्त्रीने एकदा डॉक्टरांचा सल्ला घ्यायला हवा. कारण सगळेच एसेंशियल ऑईल गरोदरपणात सुरक्षित मानले जात नाहीत. याशिवाय ब्रीच प्रेग्नन्सी मध्ये काही व्यायाम व योग्य पोझिशन ट्राय करून बाळ योग्य स्थितीत येते असेही म्हटले जाते. लिफ्ट ऐवजी शिड्यांचा वापर केल्याने सुद्धा अनेक स्त्रियांना फरक पडल्याचे जाणवले आहे.

(वाचा :- प्रेग्नेंसीमध्ये गाजर खाताय? मग ‘ही’ माहिती जाणून घ्याच!)


Source link

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *