मृत्युनंतर कोणत्या अवयवात किती तास जीव असतो?

Spread the love

मृत्युनंतर किती तास अवयव जिवंत असतात?

एखाद्या व्यक्तीच्या मृत्युनंतरही काही तास त्याचे अवयव मात्र जिवंत असतात. तसेच तुम्ही असंही म्हणू शकता की काही तासांत ते एखाद्या गरजू व्यक्तीच्या शरीरात ट्रान्सप्लांट केले तर त्या व्यक्तीला नवं जीवनदानही देऊ शकतात. मृत व्यक्तीच्या शरीरातील डोळे हा अवयव सगळ्यात कमी काळासाठी आणि किडणी हा अवयव सर्वात जास्त काळासाठी उपयोगी येण्याच्या स्थितीत असतात. या ठरलेल्या काळातच त्यांना इतर व्यक्तीच्या शरीरात प्रत्यारोप केला जाऊ शकतो.

(वाचा :- बॉडी बनवण्याच्या नादात घेऊ नका प्रोटीनचे ओव्हरडोस नाहीतर…)

कोणते लोक करु शकत नाहीत अवयवदान?

जे लोक क्रूट्सफेल्ड जेकब रोग (Creutzfeldt-Jakob disease-CJD) या आजाराने ग्रासित असतात ते लोक अवयवदान करु शकत नाहीत. या लोकांचे अवयव कोणाही व्यक्तीच्या कामी येत नाहीत. कारण हा एक असा रोग आहे जो इंफेक्टेड टिश्यूज मार्फत दुस-या व्यक्तीच्या शरीरात पसरू शकतात. याव्यतिरिक्त इबोला वायरस डिजीज, अॅक्टिव कॅन्सर आणि एचआयव्हीने इंफेक्टेड असलेल्या लोकांचेही अवयन दुस-या व्यक्तीच्या शरीरात प्रत्यारोपीत होऊ शकत नाहीत. कारण हे आजार डोनरच्या शरीरातील संक्रमित पेशी (cells) आणि उत्तिकांद्वारे (Tissues) दुस-या व्यक्तीच्या शरीरात जाऊ शकतात.

(वाचा :-‘या’ पदार्थांचा करा आहारात समावेश अन्यथा भोगावे लागतील दुष्परिणाम!)

या लोकांचं रक्त नाही तर अवयव घेतले जाऊ शकतात

हेल्थ एक्सपर्ट्सच्या म्हणण्यानुसार ज्या लोकांनी आपल्या शरीरावर पर्मनंन्ट टॅटू गोंदवलेले असतात त्या लोकांच्या शरीरातील रक्त घेतले जात नाही. म्हणजेच या लोकांची इच्छा असतानाही त्यांचं रक्त घेतलं जात नाही. पण मृत्युनंतर हे लोक ऑर्गन डोनर नक्कीच बनू शकतात. टॅटू गोंदवलेल्या लोकांचं डॉक्टर रक्त घेणं यासाठी टाळतात कारण टॅटू गोंदवताना जी सुई (niddle) वापरली जाते ती ब-याचदा टॅटू बनवून घेणा-या व्यक्तीच्या शरीरात हॅपिटायटीसचे विषाणू निर्माण करते. म्हणजेच अशा लोकांमध्ये हॅपिटायटीस हा रोग होतो पण त्याची लक्षणे दिसून येत नाहीत. सोबतच या लोकांना एचआयव्ही (HIV) होण्याचाही धोका असतो.

(वाचा :- अवयव दान कसं करतात आणि कोणत्या अवस्थेतील अवयव दुस-याच्या कामी येऊ शकतात?)

कोणता अवयव किती तासात ट्रान्सप्लांट करावा?

जेव्हा कोणा व्यक्तीचा मृत्यु होतो आणि त्याने मृत्युआधीच आपल्या शरीरातील कोणताही अवयव दान करण्यासाठी फॉर्म भरलेला असतो किंवा एखाद्या व्यक्तीच्या मृत्युनंतर त्याचे कुटुंबीय त्याचं अवयवदान करु इच्छित असतील तर त्यांनी लवकरात लवकर यावर अॅक्शन घ्यावी. कारण प्रत्येक अवयवाची ठराविक वेळ असते आणि त्या वेळेतच तो अवयव मृताच्या शरीरातून काढून दुस-याच्या शरीरात ट्रान्सप्लांट करणं गरजेचं असतं.

  1. ह्रदय – ४ ते ६ तास
  2. फुफ्फुस – ४ ते ६ तास
  3. किडनी – ४८ ते ७२ तास
  4. यकृत – १२ ते २४ तास
  5. स्वादुपिंड – १२ ते १८ तास
  6. आतडं – ६ ते १२ तास
  7. डोळे – ४ ते ६ तास

म्हणजे सर्व अवयवांमधील डोळे हा अवयव सर्वात कमी काळ जिवंत असतो. त्यामुळे तो लवकरात लवकर काढून घ्यावा लागतो. डोळ्यांतून कॉर्निया आणि आयबॉल हे भाग घेतले जातात. एका व्यक्तीचे डोळे एकाच व्यक्तीला जीवनदान देतात असं काही नाही. तर एका व्यक्तिचे कॉर्निया ३ ते ४ व्यक्तींच्या कामी येऊ शकतात.

(वाचा :- जाणून घ्या नाश्त्यापासून डिनरपर्यंतच्या योग्य वेळा, अवेळी जेवत असाल तर लठ्ठ होणारच!)

जेव्हा दोन अवयव एकत्र ट्रान्सप्लांट करायचे असतात

काही लोकांचे ह्रदय आणि फुफ्फुस हे एकत्र डोनेट केले जाते. या केसमध्येही अवयव ४ ते ६ तासांच्या आतच काढून घेऊन ते दुस-याच्या शरीरात ट्रान्सप्लांट करणं गरजेचं असतं. जेणे करुन प्रत्यारोपणात कोणताही अडथळा येत नाही आणि त्या व्यक्तीला नवं जीवनदान मिळू शकतं. तो व्यक्ती पुन्हा एकदा या सुंदर जगाचा आनंद घेण्यासाठी तयार होऊ शकतो.

(वाचा :- संजय दत्त ग्रस्त असलेल्या फुफ्फुसाच्या कर्करोगाची 3 री स्टेज आयुष्यासाठी किती धोकादायक?)


Source link

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *