Navratri 2020 नवरात्रौत्सव 2020 : उपवास करण्याचे सौंदर्यवर्धक व आरोग्यवर्धक लाभ माहीत आहेत?

Spread the love

प्रत्येक धर्मामध्ये उपवास करण्याच्या पद्धती देखील वेगवेगळ्या असतात. उपवास करणं ही बाब धार्मिक मानली गेली असली तरीही याचे वैज्ञानिक महत्त्व देखील आहेत. काही जण सण- उत्सवानुसार किंवा आठवड्यातून एकदा उपवास करतात. योग्य पद्धतीने उपवास केल्यास आपल्याला सौंदर्यवर्धक तसंच आरोग्यवर्धक लाभ देखील मिळू शकतात. १७ ऑक्टोबरपासून नवरात्रौत्सवास (Navratri 2020) प्रारंभ होणार आहे. हा सण संपूर्ण देशभरात उत्साहात साजरा केला जातो. या उत्सवामध्ये भाविक भक्तिभावाने देवीचा पूजा-अर्चना करून नऊ दिवस उपवास करतात.

आपल्याकडे उपवास हा देवधर्म- भक्तीचा विषय मानलो जातो. वैज्ञानिक दृष्टीकोनातून पाहिले गेल्यास आपल्याला यापासून असंख्य शारीरिक लाभ देखील मिळतात. उपवास कसा करावा? यामुळे आपल्याला कोणते फायदे मिळतात? या लेखाद्वारे आपण सविस्तर माहिती जाणून घेऊया.
(Ice Cubes For Face जाणून घ्या हळद-दुधाच्या आइस क्युबने चेहऱ्यावर मसाज करण्याची पद्धत)

​आयुर्वेदात मानले जाते उत्तम औषध

आयुर्वेदात उपवास करणे म्हणजे पोट रिक्त ठेवण्याची जुनी प्रथा आहे. उपवास हा प्रत्येक आजारावर उपाय नसला तरी बहुतेक समस्यांमध्ये पोट रिक्त ठेवणे निरोगी आरोग्याच्या दृष्टीकोनातून प्रभावी ठरू शकते. वास्तविक उपवास करण्याचे वैद्यकीय स्वरूप देखील प्रत्येकाने समजले घेतले पाहिजे. आयुर्वेदामध्ये एखाद्या आजारातून प्रकृती ठीक करण्यासाठी शरीरातील विषारी घटक काढण्यासाठी काही प्रक्रिया केल्या जातात. त्यापैकीच एक उपाय म्हणजे उपवास. उपवास करून शरीरातील अनावश्यक तसंच विषारी पदार्थ काढले जाऊ शकतात. म्हणूनच ‘लंघन्‌म सर्वोत्तम औषधं’ म्हणजे उपवास हे सर्वोत्कृष्ट औषध मानले जाते.

(Skin Care हनुवटीवरील अनावश्यक केस काढण्यासाठी रामबाण घरगुती उपाय)

​शरीर होते डिटॉक्‍स

उपवास केल्याने शरीर डिटॉक्स होतं. शरीराच्या आतील भागामध्ये होणाऱ्या महत्त्वपूर्ण कार्यप्रणालींना आराम मिळतो. उपोषणादरम्यान केवळ पोटच नव्हे तर त्या अवतीभोवती असणाऱ्या अवयवांचे डिटॉक्सिफिकेशन होण्यास मदत मिळते. यादरम्यान आपले जठर अन्नपदार्थांची पचन प्रक्रिया पार पाडण्याऐवजी शरीरातील कोलेस्ट्रॉल कमी करण्याचे कार्य करते. ज्यामुळे आतडे आणि संबंधित अवयवांचे कार्य अधिक चांगल्या पद्धतीने सुरळीत पार पडण्यास मदत मिळते.

(DIY Ayurvedic Soap त्वचा उजळण्यासाठी असा तयार करा काकडीपासून घरगुती आयुर्वेदिक)

​चेहऱ्यावर येते नैसर्गिक चमक

आपण जे अन्नपदार्थ खातो, त्याचे सकारात्मक किंवा नकारात्मक परिणाम आपल्या चेहऱ्यावरही दिसतात, असे म्हटलं जातं. उपवासादरम्यान अतिशय हलके, पचण्यास सोपे असणाऱ्या खाद्यपदार्थांचे सेवन केले जाते. यातील पोषक तत्त्वांमुळे आपल्या त्वचेलाही भरपूर फायदे मिळतात. उपवासादरम्यान बहुतांश जण सकस आहार, फळे, फळांचा रस, द्रवयुक्त आहार, उकडलेल्या अन्नाचे सेवन करतात. हा आहार आपल्या त्वचेसाठी लाभदायक ठरतो. यामुळे त्वचा हायड्रेट राहते आणि चेहऱ्यावर नैसर्गिक चमक येते.

(मुरुम, काळवंडलेल्या त्वचेपासून हवीय सुटका? वापरा आयुर्वेदिक मुलतानी मातीचे फेस पॅक)

​वृद्धत्वाची लक्षणे कमी होण्यास मदत

उपवासादरम्यान तेलकट- तिखट पदार्थ शक्यतो खाल्ले जात नाहीत. सकस आणि पौष्टिक आहारामुळे कित्येक सौंदर्यवर्धक लाभही मिळतात. उपवासामुळे शरीरात होणाऱ्या ऑटोफॅजी (Autophagy) नावाच्या प्रक्रियेस मदत मिळते. ऑटोफॅजी ही पेशींची स्वच्छता करणारी नैसर्गिक प्रक्रिया आहे. या प्रक्रियेद्वारे शरीराच्या पेशींमध्ये जमा होणारे अनावश्यक तसंच हानिकारक घटक आणि विषारी पदार्थ शरीराद्वारे नष्ट केले जातात.

(तुम्हालाही नाकातील केस कापण्याची सवय आहे का? ही माहिती नक्की जाणून घ्या)

​मेंदू शांत व तीक्ष्ण राहण्यास मिळते मदत

कित्येक अभ्यासांमध्ये असे आढळले आहे की, उपवास केल्याने आपल्या मेंदूच्या आरोग्यावर सकारात्मक परिणाम होऊ शकतात. यामुळे मेंदूची रचना आणि त्याचे कार्य दोन्ही सुधारते. एवढंच नव्हे तर योग्य पद्धतीने उपवास केल्यास अल्झायमर रोग आणि पार्किन्सनसारख्या परिस्थिती देखील सुधारणा होण्यास मदत मिळू शकते.

(Aloe Vera घरच्या घरी कसे तयार करायचे शुद्ध अ‍ॅलोव्हेरा जेल? जाणून घ्या पद्धत)

​उत्तम फिटनेस

अधिक काळासाठी उपवास ठेवल्याने शरीरात केटोसिसची (Ketosis) प्रक्रिया सुरू होते. या प्रक्रियेमध्ये पेशी शरीरातील अतिरिक्त चरबी घटवण्याचे कार्य करून त्याद्वारे मिळणारी उर्जा शरीराच्या अन्य कार्यप्रणालींसाठी वापरण्यास सुरुवात करतात.

(Natural Hair Care केसांना चांगला रंग येण्यासाठी मेंदीमध्ये काय मिक्स करावे?)

NOTE : उपवास कसा करावा, यादरम्यान कोणते खाद्यपदार्थ खावे किंवा खाऊ नये? याबाबत आहारतज्ज्ञांकडून योग्य ते मार्गदर्शन घ्यावे. तज्ज्ञांच्या सल्ल्यानुसार उपवास केल्यास आरोग्यास लाभ मिळू शकतील.


Source link

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *