Navratri 2020 मधुमेहींना उपवास करायचा असेल तर कशी घ्यावी आरोग्याची काळजी

Spread the love

नवरात्र उत्सवात उपवास करण्याची परंपरा प्राचीन काळापासून चालत आली आहे. भक्तगण नऊ दिवस देवीची श्रद्धेनं- भक्तिभावाने पूजा करून उपवास करतात. उपवासाचे धार्मिक महत्त्व आहे. योग्य पद्धतीने उपवास केल्यास शरीरातील अनावश्यक तसंच विषारी पदार्थ सहजरित्या बाहेर फेकले जाण्यास मदत मिळते. पण मधुमेहाच्या रुग्णांनी उपवास करताना अत्यंत सावधगिरी बाळगणे आवश्यक आहे. उपवास करताना मधुमेहींनी कोणकोणत्या गोष्टी लक्षात ठेवणं गरजेचं आहे, जाणून घेऊया माहिती.

जास्त वेळ उपाशी राहू नये

कोणत्याही गोष्टीचा अतिरेक करणं आरोग्यासाठी हानिकारकच असते. ही बाब लक्षात ठेवून उपवास करताना मधुमेहाच्या रुग्णांनी स्वतःच्या आरोग्याची विशेष काळजी घ्यावी. मधुमेहाचा त्रास असल्यास उपवासादरम्यान अधिक काळ उपाशी राहण्याची चूक करू नये. थोड्या-थोड्या अंतराने पौष्टिक पदार्थ खाणे गरजेचं आहे. यामुळे रक्तातील ग्लुकोजची पातळी नियंत्रणात राहण्यास मदत मिळते.
(Navratri 2020 नवरात्रोत्सव 2020 : उपवास करण्याचे सौंदर्यवर्धक व आरोग्यवर्धक लाभ माहीत आहेत?)

​कमी ग्लायसेमिक इंडेक्सयुक्त पदार्थ

मधुमेहाच्या रुग्णांना उपवास करण्याची इच्छा असल्यास त्यांनी व्रत सुरू करण्यापूर्वी कमी ग्‍लायसेमिक इंडेक्‍सयुक्त (Low glycemic index) खाद्यपदार्थांचे सेवन करावं. अशा प्रकारच्या खाद्यपदार्थांमुळे पोट दीर्घकाळासाठी भरलेले राहते आणि रक्तातील ग्लुकोजची पातळी देखील नियंत्रणात राहण्यास मदत मिळते. आहारामध्ये फळे, भाज्या आणि कोशिंबिरीचा समावेश नक्की करावा.

(Ice Cubes For Face जाणून घ्या हळद-दुधाच्या आइस क्युबने चेहऱ्यावर मसाज करण्याची पद्धत)

​अतिरिक्त खाणे टाळा

इन्सुलिनचे इंजेक्शन घेणाऱ्या मधुमेहींना उपवासाच्या दिवशी रक्तातील ग्लुकोजची पातळी कमी झाल्याचे वाटू शकते. परिणामी उपवास सोडताना जास्त प्रमाणात अन्नपदार्थ खाल्ले जाण्याची शक्यता असते, पण असे चुकूनही करू नये. नवरात्रीचे व्रत पारंपरिक पद्धतीने सोडावे. अति प्रमाणात तेलकट, तिखट पदार्थ खाणे टाळावे. रक्तातील ग्लुकोजची पातळी संतुलित राहावी, यासाठी मर्यादित प्रमाणात अन्नपदार्थांचे सेवन करावे. उपवास सोडताना गोड तसंच चरबीयुक्त पदार्थ खाणे टाळावे.

(पचनाशी संबंधित समस्येमुळे त्रस्त आहात का? कोणत्या वेळेस ताक पिणं ठरेल योग्य)

​चहा आणि कॉफी पिणे टाळा

उपवासादरम्यान मधुमेहाच्या रुग्णांना शरीरात ऊर्जेची कमतरता जाणवू लागल्यास चहा आणि कॉफीचे अधिक सेवन करू नये. याऐवजी जास्त पाणी प्यावे, लिंबू पाणी, नारळ पाणी किंवा ताक इत्यादी पौष्टिक पेयांचे सेवन करावे. कॅफीनयुक्‍त पेय – पदार्थांमुळे शरीरात पाण्याची कमतरता निर्माण होऊ शकते. ज्यामुळे अन्य शारीरिक समस्या उद्भवण्याची भीती असते.

(भूक लागल्यानंतर या ३ सूपचा घेऊ शकता आस्वाद, जाणून घ्या ही माहिती)

​डॉक्टरांचा सल्ला नक्की घ्या

व्रत करण्यापूर्वी आपल्या ओळखीच्या आहारतज्ज्ञांचा किंवा डॉक्टरांचा सल्ला नक्की घ्यावा. उपवास करावा की करू नये, याबाबत योग्य ते मार्गदर्शन घ्यावे. उपवासादरम्यान दिवसभरात रक्तातील शर्करेची पातळी तपासत राहावी. इन्सुलिनचे इंजेक्शन घेणाऱ्या रुग्णांनी उपवास करताना आरोग्याची विशेष काळजी घेणे आवश्यक आहे. एकूणच मधुमेहींनी डॉक्टरांचा सल्ला घेतल्याशिवाय उपवास करू नये.

(Health Tips तुम्ही आहारामध्ये फक्त पोळीच खाता का? लक्षात ठेवा ‘या’ गोष्टी)

​कार्बोहायड्रेट

शरीराला ऊर्जा मिळावी, यासाठी आहाराद्वारे योग्य प्रमाणात कार्बोहायड्रेट्सचा पुरवठा होणे देखील आवश्यक आहे. नवरात्रौत्सवामध्ये आहारात धान्यांचा समावेश करावा. अन्य भाज्या आणि फायबरसह कार्बोहायड्रेटयुक्त तृणधान्यांचेही सेवन करावे. याद्वारे शरीराला अन्य लाभ देखील मिळतात.

(ऑफिसमध्ये किंवा कमी जागेत पवनमुक्तासन कसे करावे? जाणून घ्या डॉक्टरांनी सांगितलेली पद्धत)

​प्रोटीन

शरीराला प्रोटीनचा पुरवठा होण्यासाठी तुम्ही डेअरी प्रोडक्ट, शुगर फ्री शेक आणि सुकामेवा यासारख्या खाद्यपदार्थांचे सेवन करू शकता.

(अंडे की पनीर, कोणता पदार्थ आहे प्रोटीनचा उत्तम स्रोत? जाणून घ्या माहिती)

फॅट आणि कॅलरी

नवरात्रौत्सवादरम्यान आहारामध्ये बहुतांश वेळा तळलेल्या पदार्थांचा अधिक समावेश केला जातो. पण मधुमेहींनी तेलकट पदार्थ खाणे टाळावे. तळलेल्या खाद्यपदार्थांऐवजी उकडलेले, शेकलेले किंवा भाजलेले पदार्थं खाऊ शकता.

(World Vegetarian Day शाकाहाराद्वारे पोषक घटकांची कमतरता कशी भरून निघते?)

NOTE मधुमेहींनी आहार तसंच उपवास करण्याबाबत ओळखीच्या आहारतज्ज्ञ/ डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आरोग्यासाठी गरजेचं आहे.


Source link

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *